بازار ثانویه چیست؟

۱۳ آبان ۱۴۰۲
زمان مطالعه: حدود 10 دقیقه
0 نظر
189 بازدید
بازار ثانویه چیست؟

بازار ثانویه چیست؟

بازارهای مالی متشکل از بازار اولیه و ثانویه می باشند . در بازار اولیه ، اوراق برای اولین بار توسط شرکت صاحب اوراق و بوسیله بانک نماینده شرکت ، عرضه شده و سود حاصل از فروش اوراق مستقیما به شرکت مذکور تزریق می شود . پس از عرضه اولیه اوراق در بازار اولیه و اتمام پذیره نویسی ، ادامه معاملات اوراق در بازار ثانویه شکل می گیرد .

در این بازار معاملات بین سرمایه گذاران و نه بین شرکت و سرمایه گذاران و از طریق کارگزاری ها صورت می گیرد و سود حاصل از آن مربوط به سرمایه گذارانی است که مالک بخشی از سهام شرکت بوده اند و آن را از قبل خریداری کرده اند . وجود بازارهای ثانویه برای معاملات مجدد سهام و افزایش قابلیت نقدشوندگی سهام عرضه شده در بازار اولیه ، ضروری است .

شرکت های بازرگانی و اقتصادی برای تامین نیاز های مالی خود و تامین هزینه های موجود برای فعالیت های اقتصادی و طرح های توسعه خود ، نیاز به سرمایه گذاری دارند . همچنین دولت ها برای ارائه خدمات و کالاها برای مشتریان ، نیاز به دریافت وام دارند که بازارهای مالی ، بستری مناسب جهت تامین سرمایه مورد نیاز شرکت های بازرگانی و وام های مورد نظر دولت را فراهم می کنند و مکانی مناسب برای سرمایه گذاری و روانه شدن پول به سمت کسانی که توان استفاده کارآمد از پول دارند ، را به وجود می آورد .

این بازارهای مالی به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می شوند . اما تفاوت آن ها چیست ؟ هر کدام چه ویژگی ها و چه مشخصه هایی دارند ؟ این ها سوالاتی است که در ادامه به پاسخ آن ها می رسیم .

بازار اولیه ( primary market ) چیست ؟

بازار اولیه مکانی است که سهام یک شرکت یا یک واحد اقتصادی برای اولین بار عرضه شده و به فروش می رسد که منجر به تامین منابع مالی شرکت ها می شود . در واقع شرکت ها با توزیع سهام خود در قالب عرضه عمومی اولیه ( IPO ) و پذیره نویسی توسط سرمایه گذاران ، سهام خود را به سرمایه گذاران فروخته و بخشی از منابع مالی مورد نیاز خود را از این راه ، بدست می آورد .

در بازار اولیه ، فروشنده سهام ، همان ناشر سهام یعنی همان شرکت های اقتصادی و بازرگانی می باشند و سرمایه گذاران ، سهام را مستقیما از خود شرکت و از طریق بانک نماینده شرکت یا سایر موسسات مجاز خریداری می کنند و سود حاصل از آن مستقیما به شرکت تزریق می شود . البته اینگونه سرمایه گذاری ها نیازمند سرمایه ای بزرگ می باشد ، چرا که هزینه های سرمایه گذاری در بازار اولیه سنگین می باشد .

در صورتی که سرمایه گذاران بخواهند سهام خود را به فروش برسانند و سرمایه خود را نقد کنند ، نیاز به بازار های ثانویه می باشد . در واقع بازار های اولیه بدون حضور بازارهای ثانویه ، نمی توانند فعالیت کنند .

بازارثانویه چیست؟

مزایای بازار اولیه

  • فروش اوراق بهادار مستقیما توسط شرکتی که سهام را عرضه کرده است صورت می گیرد .

  • موجب رشد و توسعه شرکت می شود .

  • بستری مناسب برای پس انداز سرمایه ی سرمایه گذاران بوجود می آورد .

  • موجب کسب سرمایه برای فعالیت های اقتصادی و طرح های توسعه شرکت ها می شود .

  • دولت می تواند از طریق فروش اوراق در بازار ، بخشی از بودجه خود را تامین کند .

  • موجب کنترل نقدینگی بیش از حد در چرخه اقتصاد می شود .

  • به سرمایه گذاری مستقیم خارجی کمک می کند .

اما بازار اولیه در کنار مزایایی که برای شرکت ها و سرمایه گذاران به ارمغان می آورد همراه با معایب نیز میباشد.

معایب بازار اولیه

  • پروژه های تحقیقاتی اولیه همراه با هزینه های فراوان است .

  • تحقیقات اولیه نیازمند بررسی های عمیق و زمان زیادی می باشد .

بازار ثانویه ( secondary market )

پس از اینکه عرضه اولیه سهام در بازار اولیه به اتمام رسید ، برای ادامه معاملات آن ها بازار ثانویه شکل می گیرد . بازار ثانویه به منظور امکان مبادله مجدد و افزایش قابلیت نقدشوندگی اوراق عرضه شده در بازار اولیه شکل می گیرد . در این بازار سرمایه گذاران می توانند با بررسی های مجدد ، در صورت تمایل تعداد سهام خود را افزایش یا کاهش بدهند ، یا سهام شرکت های دیگر را خریداری کنند .

همچنین در صورتی که سرمایه گذاران تمایل به فروش سهام خود داشته باشند ، بازارهای ثانویه این امکان را برای سرمایه گذاران بوجود می آورد تا بتوانند در هر زمان که خواستند ، سرمایه خود را نقد کنند . در این بازار معاملات بین سرمایه گذاران انجام می شوند و اگر کسی قصد خرید سهام را داشته باشد ، سهام مورد نظر خود را از دیگر سرمایه گذاران دریافت می کند نه از خود شرکت .

بنابراین ، با وجود بازار ثانویه ، شرکت ها ترسی از فرا رسیدن سررسید قرارداد ندارند . چرا که به لطف حضور بازار ثانویه اگر سرمایه گذاری پس از پایان سررسید ، یا قبل از موعد آن اقدام به فروش سهام خود کرده و بخواهد اصل سرمایه اش را دریافت کند و از بازار خارج شود ، دیگر فشاری به شرکت ها جهت دریافت کل پول خود وارد نمی کند چرا که آن ها را در بازار ثانویه و به دیگر سرمایه گذاران می فروشد .

به طور کلی میتوان گفت که تمامی معاملات در بازار ثانویه بین سرمایه گذاران انجام می شود ، یعنی اگر کسی قصد خرید و یا فروش سهام را داشته باشد ، این معامله را با شرکت صادر کننده سهام انجام نمیدهد بلکه آن را با سرمایه گذاری که قبلا مالک سهام شرکت بوده است ، داد و ستد می کند . حجم معاملات در بازار ثانویه بیشتر است و این بازار برای شرکت های اهمیت زیادی دارد . چرا که می توانند روی معاملات نظارت داشته و به تصمیمات مدیریتی خود جهت دهند .

نکته

پذیره نویسی و عرضه اولیه شرکت ها در بازار بورس متفاوت است . پذیره نویسی برای شرکت هایی صورت می گیرد که هنوز تاسیس نشده اند و اقدام به سرمایه دارند . سرمایه گذاران با انجام پذیره نویسی متعهد می شوند تا بخشی از سرمایه اولیه مورد نیاز شرکت تازه تاسیس را تامین کنند . اما یک سری از شرکت ها هستند که سال هاست فعالیت خود را آغاز کرده و پیشرفت های فراوانی هم داشته اند ، اما به دلیل جذب منابع مالی بیشتر تصمیم می گیرند تا وارد بورس شوند . این شرکت ها پس از وارد شدن به بازار بورس ، سهام خود را تحت قالب عرضه اولیه ، به فروش می رسانند .

بازارثانویه چیست؟

بازار ثانویه چه ویژگی هایی دارد ؟

  • به دلیل حجم بالای معامله هزینه معاملات کمتر است .

  • همراه با افزایش نقدینگی برای سرمایه گذاران می باشد .

  • جایگزینی برای پس انداز می باشد .

  • در این بازار ، هر گونه اخبار یا تحولات جدید ، روی قیمت سهام منعکس می شود .

  • عرضه و تقاضای موجود روی سهام ، موجب کشف قیمت می شود .

  • از آنجایی که بازار ثانویه منبع اصلی تامین نقدینگی سرمایه گذاران و شرکت ها می باشد ، با قوانین سفت و سختی از جانب نهاد های نظارتی کنترل می شود تا ایمنی سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران را فراهم کند.

بازار ثانویه چه اهمیتی دارد ؟

  • از آن جایی که اقتصاد یک کشور تا حد زیادی مربوط به تولیدات آن کشور است و بسیاری از شرکت های تولیدی و بازرگانی در بازار بورس فعال هستند ، تغییرات ( رونق یا رکود ) این بازار می تواند شاخص خوبی برای تعیین وضعیت اقتصای یک شرکت باشد .

  • این بازار نقدینگی را برای سرمایه گذاران تضمین می کند ، چرا که آنها می توانند در هر زمان نسبت به نقد کردن سرمایه خود اقدام کنند .

  • این بازار بستر مناسبی را برای سرمایه گذاری جهت سرمایه گذاری پول راکد خود و حفظ سرمایه در برابر تورم بوجود می آورد .

  • این بازار کمک می کند تا شرکت بر ادراک عمومی ، کنترل و نظارت داشته باشد .

بازارثانویه چیست؟

قیمت گذاری در بازار ثانویه به چه شکل است ؟

در بازار اولیه قیمت سهام بر اساس بررسی ها و قیمت اسمی آن تعیین می گردد . اما سازوکار کشف قیمت در بازار ثانویه بر اساس عرضه و تقاضا می باشد . برای مثال اگر به دنبال یک خبر مهم یا هر اتفاق تاثیر گذار در یک شرکت بورسی ( برای مثال کشف واکسن کرونا توسط یک شرکت داروسازی ) این تفکر بین سهامداران بوجود آید که این سهم ، یک سهم رو به رشد است ، در این صورت تقاضا بر روی سهام افزایش یافته و قیمت آن رشد می کند . یا بالعکس اگر اتفاقی رخ دهد که نشان دهنده این باشد که ارزش سهام رو به افول است ( برای مثال ، افزایش قیمت مواد اولیه شرکت پتروشیمی ) در این صورت عرضه سهام زیاد شده و قیمت آن افت می کند .

بازار اولیه و ثانویه چه تفاوت هایی با هم دارند ؟

  • شرکت ها پی از پذیره نویسی می توانند سهام خود را در بازار اولیه به فروش برسانند ، اما پس از آن ، سهامشان در بازار ثانویه معامله می شود .

  • در بازار اولیه ، درآمدی که از فروش سهام حاصل می شود ، به همان شرکتی که اوراق را منتشر کرده است تعلق می گیرد اما در بازار ثانویه ، این درآمد متعلق به سرمایه گذاری است که سهام را فروخته است .

  • معمولا سهامداران خرد در بازار اولیه معامله نمی کنند ، چرا که شرکت ها سهام خود را به طور عمده به فروش می رسانند و خرید آن نیازمند سرمایه زیادی می باشد اما در بازار ثانویه سهامداران می توانند هر تعداد سهام که مدنظرشان است را خرید و فروش کنند .

  • در بازار اولیه فروش توسط بانک سرمایه گذاری و در بازار ثانویه معاملات توسط شرکت کارگزار صورت می گیرد.

  • در بازار اولیه سرمایه گذاران سهام را مستقیما از خود شرکت خریداری می کنند اما در بازار ثانویه ، معاملات بین سرمایه گذاران انجام می شود نه بین سرمایه گذار و شرکت ها .

  • در بازار اولیه شرکت ها ، سهام خود را از طریق عرضه عمومی به فروش می رسانند اما در بازار ثانویه ، سهامی که از قبل در بازار اولیه عرضه شده است ، خرید و فروش می شود .

  • در بازار اولیه قیمت با توجه به قیمت اسمی تعیین می شود و دچار نوسانات و هیجانات نمی شود ، اما در بازار ثانویه ، قیمت بر اساس عرضه و تقاضا مدام در حال نوسان می باشد .

بازارثانویه چیست؟

انواع بازار های ثانویه

  •  اول : بازاری که معاملات سهام شرکت های بورسی که در بورس انجام می شود .

  •  دوم : مربوط به معاملات سهام شرکت های غیر بورسی که در فرابورس انجام می شود .

  •  سوم : معاملات شرکت های بورسی در فرابورس که مربوط به این بازار است .

  •  چهارم : بازاری است که بدون معامله گر و کارگزار ، توسط شبکه های التکرونیکی کار می کند که مربوط به معاملات خصوصی است و بین سرمایه گذاران نهادی و عادی شکل می گیرد . معمولا نهادهای مربوطه ، معاملات بلوکی خود را که معاملات سنگینی هستند ، به منظور جلوگیری از هزینه های کارگزاری ، در این بازار انجام می دهند .

نتیجه گیری

بازار های اولیه و ثانویه مکمل یک دیگر هستند و هر کدام بدون حضور دیگری امکان فعالیت ندارند . در واقع بازار اولیه محل تولید سهام و بازار ثانویه محل معامله سهام بین سرمایه گذاران می باشد . آگاهی از نحوه عملکرد بازار های اولیه و ثانویه ، نکته مهمی در درک معاملات سهام ، اوراق قرضه و اوراق بهادار است . بدون آن ها رهگیری بازار سرمایه بسیار دشوارتر خواهد بود و سودآوری این بازارها به مراتب کمتر خواهد شد .

سوالات متداول

بازار ثانویه به چه منظور شکل میگیرد؟

بازار ثانویه به منظور امکان مبادله مجدد و افزایش قابلیت نقدشوندگی اوراق عرضه شده در بازار اولیه شکل می گیرد.

معاملات در بازار ثانویه توسط چه کسانی انجام میشود؟

به طور کلی میتوان گفت که تمامی معاملات در بازار ثانویه بین سرمایه گذاران انجام می شود.

به این مقاله امتیاز بدهید
امتیاز کل: 0
تعداد شرکت کننده: 0
ارسال نظر